Donosimo vam dio govora Dragana Velikića o gradu Rijeci, gosta 9. riječkog festivala autora “Vrisak”, koji je sinoć pročitao prilikom otvaranja.
» (…) Kada je pre dva meseca svet obišla vest da je Rijeka postala evropska prestolnica kulture, pomislio sam kako je konačno jedna knjiga pročitana. Kroz tu knjigu pre skoro tri decenije prošao sam u jednom dahu. Nema svaki grad takav zapis o sebi. Knjigu u koju stane čitava njegova duša. Mnogi od vas naslućuju da govorim o knjizi „Kako čitati grad“, profesorke Radmile Matejčić. Svejedno da li piše o istorijskoj gradini na Trsatu ili riječkim fontanama, o Guvernerovoj palači ili zdanju velike tržnice, o sušačkom vodovodu ili mostovima na rječini, Radmila Matejčić čini to nervom vrsnog naučnika i nadahnućem darovitog pisca. Čitalac hoda slojevima grada i, kako je primetila spisateljica Ljiljana Domić, iza svakog zdanja, toponima, uličnog nagiba, zidića uz cestu, otkrivamo po jedan delić zaboravljenog grada.”
“Ulica žrtava fašizma preobražava se u Via Roma, Via Roma u Zagrad, Zagrad u odsečak prahistorijskog jantarskog puta. „Kako čitati grad“ je naučno remek-delo, istovremeno to je i sveobuhvatni bedeker jednog grada, njegova memorija od pradavnih vremena, niska hiljadugodišnjih svakodnevnica u kojima su živeli neki tako slični a opet nama tako različiti ljudi, bezimeni i slavni, bogati i siromašni, ali svi oni su upisani u genetsku kartu grada koji zovemo Fiume, Sankt Veit am Pflaum, Reka, Rika ili Rijeka. Koncept različitosti oduvek čini identitet ovog grada. Po tome Rijeka je suverena ne samo u Hrvatskoj već u čitavom regionu. Podnaslov knjige „Kako čitati grad“ glasi: Rijeka juče, danas. Ovaj deveti „Vrisak“ nastavlja da kontinuirano ispisuje odrednicu riječkog sutra. Mirno more i sretan put!«
Dragan Velikić srpski je pisac rođen u Beogradu 1953. godine. Odrastao je u Puli. Diplomirao je svjetsku književnost na beogradskom Filološkom fakultetu. Od 1994. do 1999. godine bio je urednik izdavačke djelatnosti Radija B92, koji je do 2000. bio osporavan od rezima. Pisao je kolumne za Nin, Vreme, Danas i Reporter. Jedan je od prvih intelektualaca iz Srbije koji je javno kritizirao Miloševića i njegovu velikosrpsku politiku. Tokom devedesetih piše eseje protiv nacionalizma, rata i etničke mržnje zbog čega je na udaru srbijanskih medija, te i kratko vrijeme napusta Srbiju i živi u Budimpešti, Beču i Berlinu. Između ostalih ističe se i njegov roman „Bonavia“ u kojem se spominju brojne riječke lokacije kao što su Sušak, nekadašnji »Plavi Jadran«, vojarna na Trsatu. Dvostruki je dobitnik NIN-ove nagrade.
